اخبار > الغيبة



 

کد خبر:٤٠٦٥٦٦بازدید:196تاریخ درج:سه شنبه ٢٧ فروردين ١٣٩٨

 الغيبة

منابع حدیثی

 

كتاب الغيبة

معرفى اجمالى‏

« كتاب الغيبة» كه نام ديگر آن،« إثبات الغيبة» است، اثر شيخ الطائفة، شيخ طوسى، ابو جعفر محمد بن حسن طوسى از برجسته‏ ترين چهره‏ هاى علمى جهان تشيع و شخصيت مورد اعتماد شيعه در قرن پنجم هجرى است( 385- 460 ق).

اين كتاب، به زبان عربى و در باره غيبت امام زمان( عج) و مسائل مربوط به آن است.

اين كتاب، از بهترين كتاب‏هايى است كه توسط علماى شيعه، در باره امام زمان( عج)، نگاشته شده و شامل بهترين دلايل عقلى و شرعى بر وجود امام زمان و غيبت و ظهور آن حضرت در آخر الزمان است.

اين كتاب، از زمان نگارش تا به حال در طول هزار سال، پيوسته مورد توجه علما و فقهاى شيعه بوده و بزرگان، در تأليفات خود بسيار به آن استناد كرده و از آن نقل نموده ‏اند.

علامه، شيخ آقا بزرگ تهرانى، در باره اين كتاب، مى‏ فرمايد:

« و كتاب الغيبة للشيخ الطوسى- هذا- هو من الكتب القديمة الذى يمتاز على غيره، فانه قد تضمن اقوى الحجج و البراهين العقلية و النقلية على وجود الامام الثاني عشر محمد بن الحسن صاحب الزمان( ع) و على غيبته فى هذا العصر ثم ظهوره فى آخر الزمان فيملأ الأرض قسطا و عدلا بعد ما ملئت ظلما و جورا».

شيخ طوسى، در مقدمه كتاب، انگيزه خود را از نگارش اين كتاب، اين‏گونه بيان مى‏ فرمايد:« من، اين كتاب را به درخواست شيخى بزرگوار كه خداوند عمر ايشان را طولانى گرداند نگاشتم؛ ايشان، درخواست فرموده بودند تا كتابى در باره غيبت صاحب الزمان املا نمايم و در آن، سبب غيبت آن حضرت و علت طول كشيدن آن و... را بيان كنم و اينكه چرا آن حضرت ظهور نمى‏ كند؟ آيا مانعى در كار است؟ آن مانع چيست؟ و... من هم درخواست اين شيخ بزرگوار را اجابت نموده و امر ايشان را اطاعت كردم.

تاريخ نگارش اين كتاب، حدودا 444 تا 447 ق، بوده است؛ يعنى 13 سال قبل از وفات شيخ و در دورانى كه ايشان در بغداد زندگى مى‏ كردند.

ساختار

كتاب، داراى هشت فصل است.

گزارش محتوا

كتاب الغيبة، از بهترين و مهم‏ترين و كامل‏ترين منابع شيعه در مورد مسئله غيبت امام زمان( عج) است. در اين كتاب، به علت و انگيزه غيبت امام زمان و حكمت الهى كه موجب آن گرديده اشاره شده است.

شيخ طوسى، در نگارش اين اثر ارزش‏مند و گران‏بها شيوه‏ هايى نو و ابتكارى به كار گرفته و به تمام جوانب غيبت امام زمان اشاره نموده و با استدلال به قرآن و روايات پيامبر و ائمه معصومين( ع) و حكم عقل، به پاسخ‏گويى شبهات و اشكالات مخالفين پرداخته است.

اين كتاب، شامل بسيارى از فضايل امام زمان است و سيره و روش آن حضرت را در زمان غيبت و هنگام ظهور بيان كرده و بسيارى از علائم ظهور وى را ذكر نموده است.

شيخ، خود، در اين باره مى‏ فرمايد:« من، اگر چه وقتم كم و فكرم مشغول و مشكلات و موانع زندگى نيز فراوان است و حوادث ناگوار در اين دوران، يكى پس از ديگرى اتفاق مى‏ افتد... به نكاتى اشاره خواهم داشت كه هيچ جاى شك و ترديدى باقى نگذارد و سخنم را نيز طولانى نمى‏ كنم، چرا كه اصحاب و اساتيد و مشايخ ما در اين باره كتاب‏هاى فراوانى نگاشته ‏اند و در آن، به شرح و بسط كامل مسئله امامت پرداخته ‏اند. من، در اين كتاب، در صدد پاسخ‏گويى به سؤالات گوناگون در اين باره هستم و براى تأييد سخنان خود، به برخى از روايات نيز استناد خواهم كرد تا موجب تأكيد و پذيرش آن از جانب علاقه‏ مندان به روايات گردد و از خداوند متعال در انجام اين مهم يارى مى‏ جويم».

نگارش اين كتاب، قبل از آتش‏ سوزى كتاب‏خانه شيخ طوسى بوده و شيخ، در هنگام نگارش آن، به خيلى از منابع مهم و اصول قدما و كتاب‏هاى معتبر خطى و نسخه‏هاى اوليه آنها دست‏رسى داشته و اين خود بر ارزش و اعتبار كتاب مى‏ افزايد و آن را از ميان ساير كتب مشابه، ممتاز مى‏ گرداند.

( كتاب‏خانه شيخ طوسى، از بزرگ‏ترين كتاب‏خانه‏ هاى مهم آن دوران و از غنى ‏ترين آنها به شمار مى ‏رفته كه شامل بسيارى از نسخه ‏هاى منحصر به فرد و اصول چهارصدگانه شيعه بوده و بسيارى از آنها به دست ياران ائمه( ع) نگاشته شده بود و سوختن آن كتاب‏خانه يكى از غم ‏انگيزترين حوادث ناگوار جهان اسلام به شمار مى‏ آيد. نكته مهم ديگر، آنكه اكثر كتاب‏هاى شيخ طوسى و مهم‏ترين آنها با استفاده از كتاب‏هاى اين كتاب‏خانه نگاشته شده و اين هم موجب حفظ و بقاى مطالب ارزش‏مند آن كتاب‏ها گرديده و هم موجب ارزش و اعتبار فراوان كتاب‏هاى شيخ طوسى گشته است).

نسخه ‏شناسى‏

1. نسخه ‏اى در كتاب‏خانه آستان قدس رضوى در مشهد مقدس كه به خط محمد معروف، است. اين نسخه، با خط نستعليق زيبا و در تاريخ 26 ربيع الثانى سال 1074 ق، در مشهد مقدس، نوشته شده است و از اول تا آخر، تصحيح و مقابله شده است.

2. نسخه‏ اى ديگر در كتاب‏خانه آستان قدس رضوى كه تاريخ نگارش آن، 1089 ق، است.

3. نسخه ‏اى در كتاب‏خانه مدرسه فيضيه در شهر مقدس قم كه تاريخ نگارش آن، 1085 ق و به خط خلف بن يوسف بن نجم نجفى است.

 

 

4. نسخه‏اى در خزانه نسخه‏ هاى خطى در كتاب‏خانه حضرت آية الله نجفى مرعشى در شهر مقدس قم كه توسط ملا عباس‏قلى شمس العلما نگاشته شده است.

 

 

 

 

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج