اخبار > محمد بن حسن فتّال نيشابورى‏



 

کد خبر:٣٩٧٧٤٤بازدید:577تاریخ درج:چهارشنبه ١٨ بهمن ١٣٩٦

 محمد بن حسن فتّال نيشابورى‏

با مؤلفان

 

محمد بن حسن فتّال نيشابورى‏

ولادت‏

محمد بن حسن بن على بن احمد بن على فتال نيشابورى، معروف به ابن فتال و ابن فارسى، از علماى قرن پنجم و ششم هجرى است.

اشتراك‏

در مورد ابن فتال از دو جهت مشكل پيش آمده:

1- بعضى او را محمد بن حسن دانسته‏اند، بعضى محمد بن على و بعضى ديگر محمد بن احمد، و حتى ابن شهر آشوب در مناقب دو تعبير نسبت به ايشان دارد.

توجيه اين مشكل آن است كه نام صحيح و كامل وى‏محمد بن حسن بن على بن احمد است؛ اما چون پدر، پدر بزرگ و جد اعلاى او همگى اهل علم و با فضيلت بوده‏اند در انتساب، به هر سه آنها نسبت داده مى ‏شود. پس مصداق تمام اين اسامى يك شخص است و در نسبت هم اشتباهى پيش نيامده است.

2- جهت دوم تشابه، اينكه شيخ منتجب الدين در فهرست دو نفر را به عنوان فتال نيشابورى نام برده، يكى صاحب روضة الواعظين و ديگرى صاحب تفسيرى كه مى‏ گويد من تفسير او را با واسطه افراد مورد اعتماد نقل مى‏ كنم.

شيخ آقا بزرگ تهرانى نيز قائل به اين است كه دو نفر با نام فتال بوده‏ اند و ديگران اشتباها هر دو را يك نفر دانسته‏اند.

در مقابل، بسيارى از بزرگان تراجم اين دو نفر را يكى دانسته‏اند وبا توجه به اينكه تنها منتجب الدين نامى از فتال صاحب تفسير برده و در هيچ جاى ديگر اثر و نامى از او نمى‏ يابيم، اتحاد اين دو نفر قولى است كه نزديك به واقع مى‏نمايد. بزرگانى چون علامه مجلسى و صاحب روضات الجنات و محدث نورى نيز اين نظر را تأييد كرده ‏اند.

اما اينكه شيخ منتجب الدين مى‏ گويد تفسير او را به واسطه ثقات نقل مى‏ كنم دليل بر فاصله زمانى نيست چرا كه ممكن است هم عصر بوده باشند و در عين حال كتاب او را از ديگرى شنيده و نقل كند.( ابن شهر آشوب و شيخ منتجب الدين هم‏ عصر مى‏ باشند و ابن شهر آشوب شاگرد فتال نيشابورى است).

اساتيد

در ميان اساتيد محمد بن حسن فتال چهره‏ هاى درخشانى يافت مى‏ شود مانند:

1- پدرش شيخ حسن بن على فتال 2- شيخ الطائفه، شيخ طوسى 3- سيد مرتضى علم الهدى 4- شيخ عبد الجبار بن عبد الله 5- مرتضى ابو الحسن مطهر

شاگردان‏

از شاگردان آن بزرگوار تنها نام دو تن به ما رسيده:

1- ابن شهر آشوب مازندرانى 2- على بن حسن نيشابورى‏

تأليفات‏

متأسفانه در اين قسمت نيز اطلاعات فراوانى در دست نيست و تمام كسانى كه شرح حالى از فتال نيشابورى ذكر كرده‏ اند تنها يك يا دو تأليف براى او شمرده‏ اند كه عبارتند از:

1-روضة الواعظين و بصيرة المتعظين‏ كه از جمله مصادر بحار الانوار است و بارها در ايران و عراق چاپ شده است.

2- كتاب‏ التنوير في معاني التفسير.

شهادت‏

سبب شهادت آن بزرگوار مشخص نيست، ولى شهادت او به دستور عبد الرزاق شهاب الاسلام، وزير سلطان سنجر سلجوقى بوده كه بعد از عزل پسر عمويش به منصب وزارت رسيد.

عبد الرزاق ابتدا از علماى بزرگ نيشابور بود اما پس از رسيدن به وزارت تغيير رويه داد و از ستمگر ترين وزراى دوران خود شد و در نهايت قساوت و بى ‏دينى عمل مى‏ كرد و از هيچ گناهى باك نداشت.

چنين سنگدلى ابن فتال نيشابورى را در سال 508 هجرى به شهادت رساند و بار ديگر يكى از بهترين انسانها به دست شقى ‏ترين آنها به شهادت رسيد.

 

 

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج